Chương 2: Luật sư không tin phong thủy
Bùi Thanh đặt cốc cà phê xuống bàn, đẩy về phía Hà Nam một tập hồ sơ dày, và nói thẳng:
- Tôi không tin phong thủy. Anh nghe rõ chưa. Một chữ tôi cũng không tin.
Quán cà phê tầng hai nằm chéo tòa nhà văn phòng của cô, kính trong suốt nhìn xuống ngã tư đông xe. Bùi Thanh mặc vest xám, tóc búi gọn, móng tay cắt ngắn không sơn, kiểu người ăn mặc để không ai chú ý tới quần áo mà chỉ chú ý tới điều cô nói.
Cô ba mươi tư tuổi, luật sư của một văn phòng chuyên tranh tụng bất động sản, và theo lời cô tự giới thiệu qua điện thoại tối qua, cô đang thua một vụ kiện.
Hà Nam kéo tập hồ sơ lại gần. - Vậy sao chị gọi tôi?
- Vì người ta nói anh giỏi đọc nền đất. Báo cáo địa chất của anh cho dự án Lan Khê năm ngoái cứu chủ đầu tư khỏi một vụ kiện lún móng.
Tôi không cần anh xem tướng số. Tôi cần một nguyên nhân kỹ thuật. Một thứ tôi đưa ra tòa được. Một thứ có số liệu, có chữ ký, có thể cãi tay đôi với chuyên gia bên kia.
Cô mở tập hồ sơ, lật tới một xấp ảnh. - Khách của tôi là cư dân tòa Thủy Nguyên.
Hà Nam dừng tay.
- Tòa B, mười hai hộ ở tầng thấp đứng đơn kiện chủ đầu tư. Tường nứt, sàn ẩm, một số căn có hiện tượng nước rỉ qua chân tường vào mùa khô, nghĩa là không phải do mưa.
Chủ đầu tư đổ cho thi công, thi công đổ cho thiết kế, thiết kế đổ cho địa chất. Vòng tròn. Khách của tôi ở giữa, nhà xuống cấp, bán không được, ở không yên. Tôi cần chứng minh có một lỗi nền móng có hệ thống, tồn tại từ đầu, mà chủ đầu tư biết và giấu.
Cô lật thêm một tập tài liệu mỏng hơn, kẹp riêng, gáy dán nhãn cẩn thận. - Đây là điểm yếu của tôi, tôi nói thẳng cho anh biết.
Tôi đang thua vì bên kia có ba chứng thư giám định độc lập, đều kết luận vết nứt là do co ngót vật liệu và sử dụng, không phải do nền móng. Ba bộ giám định, ba con dấu, ba chữ ký kỹ sư có chứng chỉ hành nghề.
Tòa nhìn vào đó, tòa tin. Tôi cần một bộ thứ tư, mạnh hơn, sạch hơn, chỉ ra rằng ba bộ kia hoặc sai, hoặc cố tình lờ đi cái nguyên nhân thật nằm dưới móng. Anh hiểu chưa. Tôi không thuê anh để thắng. Tôi thuê anh để có cái mà cãi.
Hà Nam nhìn xấp ảnh. Vết nứt trên tường không chạy ngẫu nhiên. Chúng nghiêng, song song, cùng một hướng, như thể cả khối nhà bị một lực vô hình kéo lệch về một phía.
Anh đã thấy kiểu nứt này một lần, ở một ngôi nhà cổ xây đè lên mạch nước ngầm bị chặn. Thầy Kha gọi đó là nhà bị mạch kéo.
Anh sẽ không nói cụm từ đó với người phụ nữ này. Anh lật chậm từng tấm ảnh, để ý góc nghiêng của các vết nứt. Chúng không chạy theo phương thẳng đứng như nứt do co ngót bê tông, cũng không chạy ngang như nứt do võng sàn.
Chúng nghiêng chừng bốn lăm độ, đồng loạt chúi về phía góc đông, cái góc mà đêm qua, dưới tầng hầm, anh đã thấy đường sáng nhợt nhạt bắt đầu. Cả tòa nhà nghiêng cái nhìn của nó về cùng một điểm, như đám sắt vụn bị một thỏi nam châm chôn dưới đất kéo lệch.
- Tối qua tôi vừa tới tòa Thủy Nguyên, - anh nói. - Tầng hầm B3.
Bùi Thanh ngẩng lên, sắc mặt thay đổi. - Ai gọi anh?
- Ban quản lý. Camera tầng hầm bị lỗi hình ảnh.
Cô im lặng vài giây, gõ móng tay lên bàn. - Anh có biết ban quản lý đang đứng về phía chủ đầu tư không. Họ gọi anh để tìm một nguyên nhân vô hại.
Lỗi camera, lỗi điện. Một thứ không liên quan tới móng. Để rồi họ cầm cái kết luận đó ra tòa mà nói rằng tầng hầm bình thường, không có vấn đề thấm.
- Tôi biết, - Hà Nam nói. - Nhưng cái tôi thấy dưới đó không phải lỗi điện.
Anh kể, cẩn thận chọn từ. Anh không nói về đường sáng.
Anh nói về sự kiện: camera ghi nhận hiện tượng giống mặt nước ở nơi cảm biến báo khô; tiếng nhỏ giọt nghe được nhưng không định vị được nguồn; và quan trọng nhất, bản đồ hiện trạng cho thấy một con kênh tiêu cũ bị san lấp chạy chéo qua khu đất, đi vào đúng cái góc nơi tòa nhà nứt nặng nhất.
Anh mở điện thoại, đưa cô xem bản đồ địa chính, rồi mở thêm cột địa tầng mũi khoan, chỉ cho cô cái lớp bùn hữu cơ dày ba mét ngậm nước nằm ngay dưới móng góc đông.
Bùi Thanh nhìn rất lâu. - Kênh tiêu cũ, - cô lẩm bẩm. - Cái này nằm trong hồ sơ địa chính. Nghĩa là chủ đầu tư phải biết.
Nếu họ san lấp một dòng tiêu nước mà không làm hệ thống thoát thay thế đúng chuẩn, thì nước ngầm bị dồn, áp lực thủy tĩnh đẩy lên móng, gây nứt. Đó là một lỗi kỹ thuật. Đó là cái tôi cần.
Cô ngẩng lên, mắt sáng lên kiểu của người tìm được mảnh ghép. - Anh dựng được cho tôi một bản phân tích thủy văn không? Có số liệu, có bản vẽ, có cơ sở.
- Được, - Hà Nam nói. - Nhưng tôi cần hồ sơ thiết kế gốc. Bản vẽ móng. Bản vẽ hệ thống thoát nước ngầm. Nếu họ giấu lỗi, lỗi nằm trong đó.
Bùi Thanh cười khẽ, một nụ cười không vui. - Đó mới là vấn đề. Hồ sơ thiết kế gốc của tòa Thủy Nguyên đã biến mất.
- Biến mất?
- Chủ đầu tư khai là cháy kho lưu trữ. Một vụ chập điện hai năm trước, đúng phòng lưu hồ sơ dự án đó. Sở Xây dựng chỉ còn bản nộp thẩm định, là bản đã chỉnh, không phải bản thi công thật.
Đơn vị thiết kế thì giải thể. Mọi đầu mối đều cụt. Anh thấy may không. Mọi thứ đều cháy, đều giải thể, đều mất, đúng những thứ tôi cần.
Hà Nam nhìn cô. - Chị nghĩ họ cố tình.
- Tôi là luật sư, tôi không nghĩ, tôi chứng minh. Nhưng nếu anh hỏi linh cảm thì có. Có ai đó dọn dẹp rất sạch. Sạch tới mức bất thường. Mà ở đời, cái gì sạch tới mức bất thường thì thường là bẩn nhất.
Họ uống cà phê trong im lặng một lúc. Bên dưới, đèn giao thông đổi màu, dòng xe nhích lên. Hà Nam nghĩ tới đường sáng nhợt nhạt bị bẻ gập dưới chân cột số bảy. Anh nghĩ tới cái tên Kim Địa in nghiêng ở góc bản đồ. Anh định nhắc tới nó, rồi thôi. Anh muốn tự tìm hiểu trước.
- Đơn vị lập hồ sơ địa chính khu đất, - anh nói, giọng hờ hững, - chị có biết là ai không?
Bùi Thanh lật hồ sơ, dò một lúc. - Đây. Công ty Kim Địa. Một công ty tư vấn đầu tư. Họ làm khâu chuẩn bị mặt bằng, giải phóng, rồi sang nhượng dự án cho chủ đầu tư hiện tại. Một mô hình bình thường. Mua đất thô, làm sạch pháp lý, bán lại kiếm chênh.
- Chị từng đụng họ chưa?
Cô ngừng tay. Lần đầu tiên trong buổi nói chuyện, vẻ tự tin trên mặt cô chùng xuống một chút. - Hai lần. Hai vụ khác nhau, hai chủ đầu tư khác nhau, nhưng phía sau đều có Kim Địa làm khâu đất.
Và cả hai vụ, hồ sơ thiết kế gốc đều mất. Một vụ cháy kho. Một vụ thất lạc khi bàn giao. Tôi từng nghĩ là trùng hợp.
- Giờ chị còn nghĩ là trùng hợp không?
Bùi Thanh nhìn anh, lâu. - Anh đang làm cái việc mà tôi ghét, anh phân tích mặt bằng à. Anh đang làm tôi tin vào một thứ không có bằng chứng.
Hà Nam gấp tập hồ sơ. - Tôi không xin chị tin. Tôi xin chị cho tôi vào tòa Thủy Nguyên, đi lại được trong khu kỹ thuật, và cho tôi danh sách những căn nứt nặng nhất. Tôi sẽ tìm cho chị một nguyên nhân kỹ thuật. Còn cái tôi tin hay không tin, không liên quan tới báo cáo của chị.
Cô gật đầu, đứng dậy, đưa tay. Cái bắt tay của cô chắc, khô, dứt khoát. - Bốn tuần. Tôi cần bản phân tích trong bốn tuần. Tòa xử tháng sau.
Ba ngày sau, Hà Nam đứng trong căn hộ trống ở tầng hai tòa B, căn nứt nặng nhất theo danh sách. Chủ căn đã dọn đi. Tường phòng khách có một vết nứt dài chạy chéo từ chân lên trần, mép nứt rịn ra một vệt ẩm sẫm màu dù trời đã khô cả tuần.
Anh đặt lòng bàn tay lên tường, áp sát, cảm cái ẩm lạnh thấm qua lớp sơn vào da, rồi anh nhắm mắt, thả cái cảm giác ở sau gáy đi xuống, men theo bê tông, xuống móng, xuống lòng đất.
Đường sáng nhợt nhạt ở dưới kia. Anh thấy nó, mờ, bị bẻ gập, rỉ ánh sáng tái xanh. Và lần này anh thấy thêm một điều mới: cái mạch không chỉ bị bẻ ở chân cột số bảy dưới hầm.
Nó còn bị một thứ khác chặn lại, một khối vuông vức, đặc, nằm chôn dưới nền sân sau tòa nhà, một khối mà cái cảm giác của anh đọc ra là rỗng bên trong, như một cái hộp đặt nằm ngang dòng chảy.
Anh mở mắt, đi ra ban công, nhìn xuống sân sau. Một khoảnh đất lát gạch, có hàng ghế đá, mấy bồn cây cảnh đã héo nửa. Bình thường.
Nhưng dưới khoảnh đất ấy, cái cảm giác của anh không bình thường chút nào. Có gì đó được chôn ở đó. Có chủ đích. Ngay trên đường đi của mạch, như một cái nút bịt một cái ống.
Anh đứng tì tay vào lan can ban công khá lâu, nhìn xuống cái khoảnh sân lặng lẽ ấy, và một ý nghĩ rất nghề nghiệp trồi lên trong đầu: nếu có một vật thể đặc nằm ngay dưới sân, ở độ sâu chừng một mét, thì một mũi khoan thăm dò sẽ chạm phải nó.
Và một mũi khoan thì có hồ sơ, có biên bản, có cả người chứng kiến.
Nhưng anh cũng tự hỏi một câu mà anh không có lời đáp. Ai lại đi chôn một cái hộp kim loại ngay trên đường đi của một con mạch. Người chôn nó hẳn phải biết cái mạch ở đó. Mà muốn biết cái mạch ở đó thì phải nhìn thấy nó, như anh.
Hoặc phải dò ra nó bằng máy móc đắt tiền, theo cách những người không nhìn thấy vẫn làm. Dù bằng cách nào, kẻ chôn cái hộp này cũng không phải một người thường. Họ thuộc về cái thế giới mà anh đã quay lưng ba năm nay.
Chiều hôm sau, Bùi Thanh tới tòa để cùng anh khảo sát, mang theo một kỹ sư đo đạc. Hà Nam dẫn họ ra sân sau.
Anh đã chuẩn bị một lý do kỹ thuật, anh nói rằng theo phân tích sơ bộ, điểm áp lực nước ngầm cao nhất nằm ở khu vực sân sau, đề nghị khoan thăm dò một mũi để lấy mẫu. Bùi Thanh nghe, gật, ra lệnh cho kỹ sư đánh dấu vị trí.
Hà Nam đứng giữa sân, nhắm mắt một thoáng, rồi mở ra, bước tới một điểm, gõ gót giày xuống nền gạch. - Ở đây.
Kỹ sư xịt sơn đánh dấu chữ thập đỏ lên viên gạch.
Hai ngày sau, mũi khoan thăm dò chạm vào một vật cản ở độ sâu một mét tư. Không phải đá. Không phải bê tông móng. Là một thùng kim loại, han gỉ, hàn kín.
Khi đội kỹ thuật cạy nó ra dưới sự chứng kiến của thừa phát lại mà Bùi Thanh đã khôn ngoan mời tới, bên trong là một ống nhựa bọc kín, và trong ống là một cuộn bản vẽ còn nguyên, khô ráo, không một vết ố.
Bản vẽ móng gốc của tòa Thủy Nguyên. Bản thi công thật. Bản mà chủ đầu tư khai là đã cháy.
Bùi Thanh cầm cuộn bản vẽ trên tay, mặt cô tái đi. Cô không nhìn bản vẽ. Cô nhìn Hà Nam.
Cô nhìn cái điểm chữ thập đỏ trên nền gạch, cái điểm anh đã chỉ, chính xác tới từng centimet, nơi một thứ bị chôn giấu suốt ba năm mà không một hồ sơ, không một bản đồ, không một con người còn sống nào biết.
- Làm sao, - cô nói, giọng khàn đi, gần như thì thầm, - làm sao anh biết nó ở đúng đây?
Hà Nam không trả lời được. Vì câu trả lời thật là điều cô đã tuyên bố ngay từ đầu rằng cô không tin.
Và bây giờ, đứng giữa sân, tay cầm bằng chứng mà chính cái thứ cô không tin đã chỉ cho cô, cô lặng người, lần đầu tiên trong đời không tìm được một lời giải thích kỹ thuật nào.
Cô mở miệng, rồi khép lại. Gió chiều thổi qua sân, mấy bồn cây héo lay nhẹ. Cô siết cuộn bản vẽ chặt hơn, như sợ nó cũng sẽ biến mất, cháy, hay thất lạc, như mọi thứ khác cô từng cần.